รูปแบบของพระพุทธรูปเช่นนี้ นักประวัติศาตร์ศิลป์จัดเป็นพระพุทธรูปกลุ่มสำคัญ อยู่ในศิลปะสุโขทัยมีชื่อเรียกว่า หมวดพระพุทธชินราช ท่ีมีอายุอยู่ในปลายพุทธศตวรรษที่20

ครั้นพระองค์เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ  และสถาปนาพระนครขึ้นใหม่  ทรงพระราชดำริว่า พระปฏิมากรองค์นี้  เป็นสิริมงคลแก่พระองค์เองและพระนคร  จึงทรงพระราชทานนามว่า “พระพุทธมหามณีรัตนปฎิมากร”และทรงโปรดให้ประดิษฐานพระแก้วมรกต พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดารามในพระบรมมหาราชวังสืบมา

พระพุทธรูปองค์นี้เป็นที่นับถือของมหาชนทั้งปวง  โดยเฉพาะการพระราชพิธีอันใดซึ่งเป็นการใหญ่  ก็จะกระทำเฉพาะพระพักตร์พระพุทธมหามณีรัตนปฎิมากรเป็นสำคัญ

*วัดสุทัศน์และพระศรีศากยมุนี เพื่อมองแนวทางดำรงชีวิตได้อย่างถูกต้อง

*วัดพระเชตุพนหรือวัดโพธิ์  และหลวงพ่อพระประธานเพื่อขอบารมีปกปักรักษาให้อยู่ร่มเย็น

*วักพระแก้วและพระแก้วมรกต  เพื่อขอมีทรัพย์สินเงินทองเป็นทุนรอน  และเลี้ยงตน

*ศาลหลักเมือง เพื่อเป็นหลักในการดำรงชีพอย่างดีงาม

*วัดชนะสงคราม เพื่อให้ได้ชัยชนะในการประกอบกิจงานต่างๆ

*วัดอินทรวิหาร  และหลวงพ่อสมเด็จโตในศาลาบ่อน้ำมนต์เพื่อความเจริญรุ่งเรืองใหญ่โต

ตำนานทางพระพุทธศาสนาของพม่ามักจะกล่าวว่า  ได้รับพระพุทธศาสนามาจากทางตอนใต้ซึ่งเป็นสำนักทางศาสนาที่สืบต่อมาจากลังกา  แต่รูปแบบพุทธศิลป์ของพม่าที่เมืองพุกามเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 16 – 18 กลับแสดงความเกี่ยวข้องกับศิลปะปาละของอินเดียภาคตะวันออกเฉียงเหนือมากกกว่า  ดังเช่นการทำพระพิมพ์ดินเผาของพุกามที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนครมีจัดแสดงไว้หลายองค์

แม้ในสมัยพุกามที่มีความชัดเจนว่า  พระพุทธศาสนาของพม่าสมัยนี้รับมาจากศรีลังกาอย่างแน่นอน  พระพุทธรูปพม่าก็ยังคงรักษาแบบแผนที่สืบทอดมาจากสมัยเมืองพุกามอย่างเดิม  คือนิยมนั่งขัดสมาธิเพชร  ในขณะที่พระพุทธรูปลังกานั่งขัดสมาธิราบ  แม้การทำเทริดบนพระเศียรของพระทรงเครื่องก็เป็นแบบที่สืบกันมาของพม่า  พระพุทธรูปสมัยมัณฑะเลย์ที่เน้นผ้าชีวรพับทบไปมา กับเป็นรสนิยมแบบจีน  ทั้งหมดจึงเป็นความยุ่งยาก  ในการศึกษาศิลปกรรมโบราณของพม่าได้พอสมควร

ลังการับพระพุทธศาสนาจากอินเดียตั้งแต่พระเจ้าอโศก  โดยมีหลักฐานปรากฎในรูปทรงสถูปของลังกาว่าสืบทอดมาจากพุทธศิลป์ทางตอนใต้ของอินเดีย  ซึ่งปัจจุบันดินแดนดังกล่าวนับถือศาสนาฮินดูหมดแล้ว  รูปเคารพทางศาสนาของอินเดียตอนใต้ที่มีจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนครจึงเป็นรูปเทพเจ้าในศาสนาฮินดูทั้งหมด 

พระพุทธรูปลังกาที่จัดแสดงเป็นพระพุทธรูปสมัยหลัง   เมื่อพระพุทธศาสนาในลังกาเสื่อมลงสุดขีด  จนพระเจ้าบรมโกศแห่งกรุงศรีอยุธยาตอนปลายต้องส่งคณะสงฆ์ของอยุธยา  โดยมีพระอุบาลีเป็นหัวหน้าเพื่อไปบวชกุลบุตรชาวศรีลังกาทั้งหลาย  ทั้ง ๆ ที่ก่อนหน้านี้พระพุทธศาสนาที่แพร่หลายในสยามประเทศนั้น  เป็นพระพุทธศาสนาแบบลังกาดังนั้นพระพุทธรูปในพิพิธภัณฑ์เหล่านี้จึงมีรูปแบบการครองจีวรเหมือนกันกับพระพุทธรูปไทย  ยกเว้นการทำริ้วจีวรเป็นความนิยมของช่างศรีลังกามาแต่เดิม

ตำนานพระพุทธศาสนากล่าวว่า  พระเจ้าอโศกมหาราชได้ส่งพระภิกษุออกเผยแพร่  พระพุทธศาสนานอกดินแดนอินเดียหลายทิศทาง  หลังพระพุทธเจ้านิพพาน 200 กว่าปี  จีนก็มีตำนานการรับพระพุทธศาสนาจากอินเดียเป็นแบบเดียวกัน  ต่างที่เวลาว่าห่างกันหลายร้อยปี  พระพุทธศาสนาที่แพร่หลายในจีนเป็นนิกายมหายาน  จีนทำทั้งรูปพระโพธิสัตว์และพระพุทธรูปไว้สักการะบูชา

พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระนครมีพระพุทธรูปรุ่นแรกๆ  ของจีนเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 10 ครั้งราชวงศ์เหลียง  หลายองค์เป็นของซื้อมาจากหม่อมเจ้าปิยะภักดีนาถและไม่ทราบว่าท่านเจ้าของเดิมได้มาอย่างไร     เพราะหากคิดว่าท่านได้มาจากชาวจีนที่นำมาจากประเทศจีน ส่วนใหญ่ชาวจีนที่มาเมืองไทยก็เป็นชาวจีนทางใต้  อยู่ไกลมากจากแหล่งวัตถุเหล่านี้   น่าจะเป็นไปได้ว่าพระพุทธรูปจีนโบราณเหล่านี้ได้มาจากที่ใดที่หนึ่งในประเทศไทย  ที่ซึ่งชาวจีนสมัยราชวงศ์เหลียงได้มาตั้งหลักแหล่งค้าขายมานาน

ชาวพื้นเมืองอินเดีย  ที่เมืองมถราทางเหนือได้ทำพระพุทธรูปขึ้นในเวลาไล่เลี่ยกับชาวแคว้นคันธาระ  และคงได้รับแนวคิดจากแคว้นคันธาระอยู่ไม่น้อย  จนกระทั่งพุทธศตวรรษที่ 9-13  ช่างชาวอินเดียของราชวงศ์คุปตะก็สามารถทำพระพุทธรูปได้งามเป็นเลิศ  ดังมีตัสอย่างพระพุทธรูปยืนองศ์นี้ที่จัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งพระนคร  เป็นพระพุทธรูปที่มาจากเมืองพาารณสี

ทางตะวันออกของอินเดีย  พระพุทธศาสนามหายานได้รุ่งเรืองภายใต้การอุปถัมภ์ของราชวงศ์ปาละ  มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองนาลันทา  พระพิมพ์ดินเผาได้ปรากฏขึ้นครั้งแรก

ในสมัยนี้รูปพระโพธิสัตว์ตามคติมหายานได้รับการทำขึ้นอยู่ไม่น้อย  พระพุทธเจ้าองศ์อื่นๆ  นอกจากพระสมณะโคดม  ปรากฏในศิลปะของราชวงศ์ปาละด้วย  ซึ่งแสดงให้ทราบว่าเป็นพระพุทธเจ้าองศ์ใดโดยสัญลักษณ์การวางพระหัตถ์ที่แตกต่างกัน  ดังรูปที่ปรากฏบนสถูปจำลององศ์นี้